به گزارش پایگاه خبری دنیای سرمایه گذاری آنلاین؛

بـررسی بحران مالی در صنـعت هتـلداری کشور

بحران مالی در صنـعت هتـلداری

به گزارش پایگاه خبری دنیای سرمایه گذاری آنلاین؛ گسترش ویروس کرونا اثرات غیرقابل جبرانی بر ابعاد مختلف از جمله اقتصاد نشان داد و باعث کاهش درآمد و سوددهی صنایع هتلداری و گردشگری شد. صنعت هتلداری به عنوان شاخه قابل توجهی از صنعت گردشگری کشور، دچار آسیب‌های جدی شد و بسیاری از نیروهای جذب‌شده در این صنعت شغل خود را از دست دادند.

در پژوهش انجام‌شده توسط بنده، به‌طور خاص به بحران ایجاد شده در حوزه مالی هتل‌های ۴ و ۵ ستاره کشور، در شرایط پاندمی کووید-۱۹ با کمک روش‌شناسی نوین و ترکیبی پرداخته شد. ابتدا مطالعات اولیه برای شناخت بهتر مساله انجام شد و سپس داده‌های مصاحبه‌های انجام‌شده با خبرگان دانشگاهی و مدیران صنعت هتلداری، جمع‌آوری و تحلیل گردید. تلاش بر این بود که با استفاده از روش داده‌بنیاد به یک نظریه زمینه‌ای با رویکرد علمی در این خصوص دست یابیم. نقطه عطف نتایج در این مرحله «شناسایی و بررسی ابعاد بحران مالی» است که اجزای آن شامل حمایت دولت از صاحبان هتل‌ها، معافیت یا بخشودگی هزینه‌های خدمات شهری هتل‌ها در شرایط بحرانی، بازاریابی الکترونیک جهت جذب گردشگر، بررسی مداوم شاخص‌های مالی در این صنعت و همچنین بررسی و اجرایی کردن راه‌های فروش آنلاین خدمات هتلداری بود. سپس دو گروه از مصاحبه‌شوندگان با استفاده از رویکرد اکتشافات سیستم‌های انتقادی مورد مطالعه عمیق قرار گرفتند و نظرات انتقادی و پنهان آنان مشخص و تبیین شد و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل‌های کمی برای تایید مطالب فوق انجام گرفت.

ایران تا آگوست ۲۰۱۷ دارای ۲۱ مکان در فهرست میراث فرهنگی جهان بود

در این تحقیق، ضرورت معرفی مدلی بر اساس مدیریت بحران مالی برای حل این چالش‌ها بیش از پیش احساس می‌شد، زیرا این‌طور به نظر می‌رسد که صنعت گردشگری و به طبع آن هتل‌ها در خطر بحران‌های محیطی بسیاری بوده و همواره در جریان عملکرد مالی، سطح اطمینان مورد قبول برای مدیران و امتداد حیات کسب‌وکار، حفظ خواهد شد. مدلی که منطبق بر آخرین استانداردهای متداول در دنیا بوده و موجب حل بهتر بحران مالی می‌شود. به خصوص، برای هتل‌های ۴ و ۵ ستاره در ایران که از لحاظ تفاوت ساختاری به دلیل تنوع اهداف و فعالیت‌های متعدد و چه بسا، نقش چشم‌گیری که در رشد و توسعه فرهنگ و گردشگری دارند، باید به‌گونه‌ای عمل شود که با برنامه‌ریزی دقیق‌تری، رسالت خود را به ظهور رسانند.

ارقام سال ۲۰۰۸ میلادی سازمان جهانی گردشگری در مورد مبدأ بازدیدکنندگان از ایران نشان می‌دهد که جذب بازدیدکنندگان از جهان اسلام و آسیای وسیع‌تر باید از پایه پایین شروع شود. حدود سه‌چهارم کسانی که در سال ۱۹۹۹ میلادی وارد ایران شدند، از اروپا بودند. به گزارش نیویورک تایمز، برخلاف اکثر آمریکایی‌هایی که پس از انقلاب از ایران دیدن نکردند، گردشگران اروپایی پس از انقلاب نیز به تعداد مشابهی از این کشور بازدید کردند. این عمدتا به این دلیل بود که انقلاب، ماهیت ضد آمریکایی داشت، اما نه‌چندان ضد اروپایی. سالانه چندین تور سازماندهی‌شده از آلمان، فرانسه، انگلستان و سایر کشورهای اروپایی برای بازدید از مکان‌ها و آثار باستانی به ایران می‌آیند. ایران تا آگوست ۲۰۱۷ دارای ۲۱ مکان در فهرست میراث فرهنگی جهان بود که گردشگران فرهنگی زیادی را به خود جذب کرد. تعداد ورودی‌های بین‌المللی به‌طور پیوسته در حال افزایش بوده؛ از ۲/۲ میلیون نفر در سال ۲۰۰۹ به ۳/۶ میلیون نفر در سال ۲۰۱۱، با هزینه سرانه ۱۸۵۰ دلاری برای هر بازدید به‌طور متوسط. این رشد روزافزون که در شکل ۱، به تصویر کشیده شده، با ورود کووید-۱۹ به شکل قابل ملاحظه‌ای به چالش کشیده شده است.

شکل ۱.  وضعیت افول گردشگری در ایران پس از پاندمی

در شرایط همه‌گیر شدن بیماری کرونا در سطح دنیا، گردشگری و هتلداری جزو صنایعی هستند که بسیار تحت تاثیر شرایط قرار گرفته‌اند و در آمارهای جهانی اعلام شده که بحران‌های ایجاد شده به دلیل بیماری کرونا در صنعت گردشگری و هتلداری موجب می‌شود که پنج تا هفت سال از رشد این صنعت از بین رفته و از آنجایی که بسیاری از مشاغل مرتبط با این صنعت از جنس استارت‌آپ‌ها و کسب‌وکارهای کوچک هستند، درصد بالایی از آن‌ها توان حفظ خود را ندارند و مدیریت گردشگری و هتلداری ایجاب می‌کند که مدیران و مسئولانی که در این عرصه فعال هستند، استراتژی‌های مناسبی برای گذر از این دوران سخت داشته باشند.

ایران جزو ۱۰۰ کشور بلاخیز دنیا است و از نظر تنوع حادثه نیز در زمره پنج کشور دنیا قرار دارد

صنعت گردشگری و هتلداری تاکنون بحران‌های متعددی را تجربه کرده و خبر بد بحران‌ها در حال افزایش هستند و گردشگری به شدت در مقابل بحران‌ها آسیب‌پذیر است، از این‌رو باید فعالان حوزه گردشگری و هتلداری همواره مدیریت بحران را مورد توجه قرار دهند. هر چند ابعاد بحران ویروس کرونا نسبت به سایر بحران‌های سال‌های اخیر که گریبان‌گیر صنعت مهمان‌نوازی شده، متفاوت‌تر به نظر می‌رسد، اما مقابله با آن از سوی هتل‌ها همچنان تابع پیروی از اصول مدیریت بحران است.

اهمیت مطالعات در حوزه مدیریت بحران، زمانی ضرورت دوچندان می‌یابد که بدانیم «ایران جزو ۱۰۰ کشور بلاخیز دنیا است و از نظر تنوع حادثه نیز در زمره پنج کشور دنیا قرار دارد و از مجموع ۴۱ سانحه شناخته‌شده در جهان ۳۱ تا ۳۳ نوع آن در ایران سابقه وقوع دارد».

یکی از دلایل مهمی که ممکن است سبب تغییر در سیاست‌های سرمایه‌گذاری و به تبع آن ارزش و سود کسب‌شده شرکت شود، بحران‌های مالی هستند که اخیرا گریبان‌گیر شرکت‌های بسیاری شده و مشکلات زیادی را برای آنان فراهم آورده‌اند. از سوی دیگر باید گفت که تصمیمات مالی مدیریت برای بهبود وضع مالی شرکت مهم و حیاتی است، اما تصمیمات نابخردانه می‌تواند در نهایت منتج به بحران مالی سازمان شود.

نبود الگوی جامع عارضه‌یابی مدیریت بحران مالی در این صنعت باعث به وجود آمدن خسارات مالی بسیاری شده است. این خسارت ممکن است ناشی از کار حسابداران، مشکل بنیادی در صنعت، مشکلی به غیر از نیروی انسانی در واحد مالی و یا حتی خود مدیریت باشد. عارضه‌یابی مالی روشی است برای یافتن ریشه این قبیل مشکلات. در این روش با مطالعه و تحقیق عمیق در یک صنعت، ریشه مشکلات مالی اعم از مشکلات موجود در ثبت و سیستم و گزارش‌گیری، مشکلات مالیاتی و هر موردی که با واحد مالی درگیر است، شناسایی شده و مورد بررسی بیشتر قرار می‌گیرد تا به رفع کامل این مشکل منجر شود.

تشریح رکود صنعت هتلداری در دوره کرونا

به نقل از سایت جامعه هتلداران و بر اساس اظهار نظر رییس جامعه هتلداران ایران؛ با توجه به افزایش تعرفه‌های انرژی و شرایط رکود ناشی از همه‌گیری کرونا، عملا میزان درآمد حاصله توسط هتل‌ها جوابگوی پرداخت هزینه‌‌های مربوط به هتل‌ها نیست. میزان این خسارت مالی، ۲۲ هزار میلیارد تومان است. وی با بیان اینکه هتل‌ها در برخی از ایام سال با توجه به کاهش بلندای موج کرونا و رفع محدودیت‌های ناشی از آن با اعمال تخفیفاتی در حدود ۶۰ درصدی هم نتوانست مورد استقبال مسافران قرار بگیرد، گفت: کمبود گردشگر در هتل‌ها موجب شد، اغلب هتلداران برای کاهش زیان حاصل از این امر، از حجم نیروی کاری خود کاسته و با کمترین ظرفیت کارکنان، هتل خود را اداره کنند تا هزینه‌های جاری را تا حد امکان کاهش دهند.

به دلیل رکود شدید صنعت گردشگری و وابستگی انکارنشدنی هتلداری به این صنعت، می‌توان برآوردی از این ضرر را به تفکیک هر استان مشخص نمود. جدول ۱، نشان می‌دهد که هر استان شامل چند هتل، آپارتمان، مهمان‌پذیر، مجتمع و پانسیون برای پذیرش گردشگران می‌باشد. بر این اساس می‌توان درصد کل را محاسبه کرد. پس از این محاسبه، با استفاده از یک ترکیب وزنی که با کمک دو تن از خبرگان به دست آمده است، جمع و درصد وزنی سهم ضرر هر استان از گردشگری محاسبه می‌شود و این مقدارهای به دست آمده، در ضرر کلی سالانه ضرب شده تا سهم هر استان به دست آید که در این جدول قابل مشاهده است.

جدول ۱. سهم هر استان از هتل‌ها و واحدهای پذیرنده گردشگر و سهم ضرر وزنی به تفکیک استان‌ها

همچنین شکل ۲، نشان می‌دهد که سهم ضرر هر استان به چه ترتیب است و مقایسه را آسان‌تر می‌کند. همان‌طور که مشخص شده، سهم استان خراسان رضوی با توجه به تعداد واحدهای فعال بیش از سایرین بوده و تقریبا برابر با سهم کل ضرر استان‌های تهران، فارس، اصفهان، اردبیل، گیلان و مازندران می‌باشد.

شکل ۲. سهم ضرر صنعت هتلداری به تفکیک استان‌ها

نتایج پژوهش انجام‌شده، نشان داد که معیار درآمد، معیار شرایط تسهیل‌کننده و معیار سیاست‌های حمایتی از جمله معیارهای موثر بر بحران مالی صنعت هتلداری در شرایط بحرانی هستند و پیامدهای این معیارها، تاثیر به‌سزایی در افزایش هزینه و به تبع آن، شکل‌گیری بحران مالی در این صنعت دارد.

دیدگاه کاربردی پژوهش انجام شده، می‌تواند برای مدیران هتل‌های کشورمان و سایر کشورهای دنیا، راهگشای خوبی باشد تا وضعیت فعلی خود را بررسی کرده و بتوانند گامی در جهت کاهش و حذف بحران مالی، به ویژه در شرایط بحرانی بردارند. امید است، به زودی شاهد افزایش درآمد و کاهش هزینه‌ها در صنعت هتلداری کشورمان باشیم.

دکتر فاطمه دکامینی مدرس دانشگاه

پایان پیام./

5/5 - (1 امتیاز)
تبلیغات